تعریف گیمیفیکیشن:

گیمیفیکیشن اصطلاحی کلیدی در دنیای امروز کسب‌وکار است. گیمیفیکیشن معادل دقیقی در زبان فارسی ندارد، اما غالبا از آن با تعبیرهایی مثل بازی‌ سازی، بازی کاری، بازی‌ وار سازی، بازی‌گونه سازی و بازی آفرینی نام می‌برند. گیمیفیکیشن به معنای هنر استفاده از مکانیسم‌ها و عناصر بازی مانند رقابت و امتیازدهی در فضاها و فعالیت‌هایی غیر از بازی است. گیمیفیکیشن کاربردهای گوناگونی دارد و در زمینه‌های محتلفی از جمله استخدام، تغییر رفتارهای اجتماعی و فرهنگ عمومی، آموزش، بهداشت و سلامت، بازاریابی و تبلیغات و کسب‌وکارهای اینترنتی از آن استفاده می‌شود.

ما نیز در زندگی روزمره خود بدون آنکه حتی آگاه باشیم به روش‌های مختلف از بازی سازی بهره می‌بریم. مسئله‌ای که به نوعی از ضروت‌های اجتناب‌ناپذیر زندگی پرشتاب امروز است. در حالی که که فرصت‌های تفریح و سرگرمی در فرآیند زندگی پرشتاب امروز مدام محدودتر می‌شود، گیمیفیکیشن استراتژی‌ای کارآمد برای ایجاد سرگرمی و در نتیجه انگیزه و نشاط در فرآیند زیست روزمره است. در واقع گیمیفیکینش با افزودن طعم سرگرمی به کارها زمینه‌ای را فراهم می‌کند تا فعالیت‌هایی کسالت‌باری که برای ما سخت و دشوار است با ایجاده انگیزه سهل و رضایت‌بخش شود.

تاریخچه گیمیفیکیشن:

نقطه اوج گیمیفیکیشن را می توان سال 2011 دانست. در این سال اولین کنفرانس گیمیفیکیشن برگزار شد که بر اساس آمار ارائه شده در این کنفرانس، اعلام شد که بیش از 50% سازمان هایی که فرآیند نوآوری را مدیریت می کنند این کار را با استفاده از گیمیفیکیشن انجام می دهند.

البته واژه گیمیفیکیشن اولین بار در سال 2002 توسط مهندس کامپیوتر انگلیسی نیک پلینک مورد استفاده قرار گرفت و تا سال 2008 و انتشار کتاب چگونگی استفاده از مکانیزم های بازی چندان مورد توجه نبود. در سال 2010، اصطلاح (بازی کاری) بسیار مورد توجه قرار گرفت و توسط شرکت­‌هایی مانند بانچ­بال (Bunchball) و بج ویل (Badgville) برای تشریح پلتفرم‌هایی به کار رفت که برای استفاده از المان­‌های بازی در وب سایت‌ها، تولید کرده بودند.

چگونه گیمیفیکیشن را در کسب و کار خود پیاده سازی کنیم؟

» از یک سیستم امتیازدهی برای افزایش ارتباط با مشتری و بیشتر دیده شدن برند استفاده کنید:

استفاده از سیستم‌ های امتیازدهی در وب سایت یا اپلیکیشن شما، همیشه جواب میدن، چون افراد همیشه مشتاق به گرفتن امتیازهای بیشتر و در ادامه ی اون تخفیف‌ های بیشتر هستند. مشتریان برای گرفتن تخفیف، حاضر هستند ویدیوهای تبلیغاتی شما رو بارها و بارها تماشا کنند و با دوستان شون به اشتراک بذارند.

» برای به دست آوردن مخاطبان بیشتر، جایزه بدید:

به راه انداختن یک مسابقه یا چالش یکی از موثرترین راه‌ ها برای جلب توجه مشتری ها هست. این افراد به امید بردن جایزه در مسابقه ی شما شرکت می ‌کنند و در همون لحظه آمادن که اطلاعاتی رو در اختیار شما بذارند. مثلا میتونید قبل از شروع مسابقه، از مخاطبان بخواین تا یک فرم آنلاین رو پر کنند. این یک فرصت عالیه که فهرستی از مشتریان بالقوه رو به دست بیارید.

» به افراد حق انتخاب بدید:

دادن حق انتخاب ‌های متنوع به افراد، یکی از بهترین روش‌ های پیاده‌ سازی گیمیفیکیشن در کسب و کار است. تصور کنید در صفحه ‌ای هستید که در اون چند محصول یا سرویس به شما پیشنهاد شده، و روی هر کدوم که کلیک کنید، ویدیویی مختص انتخاب شما نمایش داده میشه. این انتخاب‌ ها میتونند حالت چند لایه هم پیدا کنند، یعنی در هر کدوم از این ویدیوها هم چندین گزینه داشته باشیم که هر کدوم ما رو به سمت ویدیوی دیگه ای هدایت می ‌کنند.

» به مخاطبان‌ تون اجازه بدید که مرحله به مرحله پیشرفت کنند:

آدم‌ ها عاشق پیشرفت کردن هستند. برای کاربران تون مراحل مختلفی تعریف کنید که بتونند با فعالیت یا خرید از شما، به مراحل بالاتر برسند و هر چی که بالاتر میرن، امکانات بیشتری در اختیارشون قرار بگیره. طبیعی است که هر مرحله باید از مرحله ی قبلی دشوارتر باشه و افراد باید برای گذشتن از اون مرحله به تلاش و فعالیت بیشتری نیاز داشته باشند.

» برای کاربران نوعی “حداقل امتیاز لازم” تعریف کنید:

کاری کنید که کاربران برای دسترسی داشتن به بعضی از خدمات شما، نیاز به کسب حداقلی از امتیاز داشته باشند. بهتره که برای رسیدن به این امتیاز مدت زمانی داخل وب سایت یا اپلیکیشن شما فعالیت داشته باشند. البته توجه داشته باشید که این فعالیت ها جذابیت داشته باشند تا کاربران انگیزه و انرژی لازم رو برای ارتباط با شما داشته باشند.

» از گردونه‌ های شانس استفاده کنید:

ویژگی خوب این گردونه ‌ها اینه که نه تنها هیجان انگیز هستند، بلکه استفاده از اون ها خیلی هم آسونه و افراد میتونند همون لحظه متوجه بشن که برنده شدند یا نه. ویژگی دیگه ی اون ها هم اینه که کاربر میتونه بارها و بارها شانسش رو امتحان کنه که این خودش موجب بالا رفتن تعامل افراد با شما خواهد شد.

» به کاربران امکان “به اشتراک ‌گذاری” بدید:

اگر کاربران بتونند با به اشتراک گذاشتن خدمات یا حتی بازی ‌های شما امتیاز بیشتری کسب کنند، قطعا این کار رو خواهند کرد. پس از این فرصت عالی برای بزرگ ‌تر کردن جامعه ی مشتریان تون استفاده کنید.

» از کاربران بخواید محتواشون رو در اختیار شما بذارند:

جشنواره‌ ها، مسابقه های مختلف یا حتی یک سوال طراحی کنید، تا کاربران رو ترغیب کنید، برای شما عکس و ویدیو بفرستند یا نظراتشون رو درباره ی موضوعی با شما به اشتراک بذارند. اگر به افراد شانس بردن جایزه‌ ای رو بدید، این کار رو با کمال میل انجام خواهند داد. اگر به دنبال ایده ‌های جدید برای بهبود کسب و کارتون هستید، این هم یکی از تکنیک ‌های گیمیفیکیشن است که در این زمینه به شما خیلی کمک خواهد کرد.

چرا گیمیفیکیشن در دیجیتال مارکتینگ؟

ایجاد یک تجربه سرگرم کننده برای مخاطبان‌تان، منجر به یک رابطه طولانی مدت با آن‌ها می‌شود.
با گیمیفیکیشن می‌توانید مشتریان خود را به مشارکت تشویق کنید، چرا که دستاورد گیمیفیکیشن برای آن‌ها شانسی برای دریافت پاداش، بردن چیزی یا کسب اطلاعات است.
گیمیفیکیشن باعث ایجاد رابطه عاطفی بین شما و مشتریان می‌شود و این مسئله احتمالا باعث وفاداری آن‌ها به برند شما خواهد شد.
افزودن عناصر بازی در حوزه‌های مختلف کسب‎‌وکارتان امکان پذیر است. علاوه بر مواردی که ذکر شد، از گیمیفیکیشن در مدیریت پروژه، استخدام و بازاریابی نیز می‌توان استفاده کرد.
جوانب مثبت و منفی استفاده از گیمیفیکیشن در بازاریابی
به طور کلی استفاده از گیمیفیکیشن بسیار جالب به نظر می‌رسد، اما آیا این استراتژی برای کسب‌وکار خاص شما ارزش سرمایه گذاری دارد؟ این جوانب را قبل از انتخاب این استراتژی به خاطر داشته باشید:

» جوانب مثبت

گیمیفیکیشن باعث افزایش تعامل با مشتریان، شرکا و چشم اندازهای مختلف می‌شود. دادن پاداش به آن‌ها (که لزوما مادی نیست و حتی ممکن است محتوای ارزشمندی باشد) می‌تواند وفاداری و احساس مثبت آن‌ها را نسبت به کسب‌وکار شما افزایش دهد.
گیمیفیکیشن با احساس میل به رقابت و کسب دستاورد افراد مرتبط است. مردم می‌خواهند مورد توجه قرار گرفته و پاداش بگیرند؛ و وقتی نسبت به هم‌سالان خود عملکرد بهتری داشته باشد، این حس به آن‌ها دست می‌دهد که کار بزرگی کرده‌اند.
گیمیفیکیشن به شناخت چشم‌ اندازهای مختلفی که برای کسب‌وکارتان درنظر دارید، کمک می‌کند. داشتن ابزارهای بازی‌وار سازی، چشم اندازی به شما می‌دهد که پیشنهادهای شخصی‌تر و مختص برند خودتان به مشتریان ارائه کنید.

» جوانب منفی

در بعضی موارد، لازم است بعد از اجرای گیمیفیکیشن، استراتژی خود را تغییر دهید که نیاز به مدیریت پیچیده‌ای دارد.
گاهی گیمیفیکیشن باعث ایجاد احساسات منفی مانند سرخوردگی و رقابت غیردوستانه در میان مخاطبان می‌شود که کاملا برعکس هدف مورد انتظار شماست.
اگر بازی‌وار سازی شما به اندازه کافی هوشمندانه نباشد، ممکن است مخاطبان از آن صرفا برای سرگرمی استفاده کنند و باز هم به هدف تجاری که در پس آن دارید، نرسید.

تاثیر گیمیفیکیشن در کسب‌وکار:

» افزایش بازده در محیط‌های کاری

همیشه آدم‌هایی را در اطراف خود می‌بینیم که کار خود را دوست ندارند یا از محیط کاری خود راضی نیستند. کارکنانی که انگیزه لازم برای فعالیت‌های خود ندارند و تنها برای گرفتن حقوق سر کار می‌روند. مبنای پیاده کردن گیمفیکیشن در محیط کار، ایجاد انگیزه برای رقابت، یادگیری، پیشرفت و انجام بهتر و سریع‌تر کارهاست. هنگامی که محیط کاری با سرگرمی و پاداش همراه باشد، کارمندان کم‌تر به ترک کار خود فکر می‌کنند. در نتیجه گیمیفکیشن محیط کار، با ایجاد انگیزه، بهره‌وری کارکنان را افزایش می‌دهد. از طرفی دیگر استفاده از مکانیسم‌های بازی سازی در حفظ کارکنان مستعد تاثیر زیادی دارد. برای پیاده کردن گیمیفیکیشن در محیط کار، باید ساز‌وکارهایی برای سنجش کیفیت کار افراد و پاداش متناسب برای کارمندانی که عملکرد موثرتری دارند، در نظر گرفت.

پیشنهاد مطالعه: آشنایی و اهمیت پوش نوتیفیکیشن

» استخدام افراد مناسب و آموزش نیروی کاری ماهر

این مسئله به ویژه در وضعیت اقتصادی امروز برای هر کسب وکاری یک ضرورت است. کسب‌وکارهایی که ترجیح می‌دهند فعالیت‌های خود را با جمعی محدود و به اندازه اما توانا و کارآمد انجام دهند، می‌توانند از گیمیفیکیشن در فرآیند جذب نیروهای جدید استفاده کنند.

» افزایش فروش

مهم‌ترین کاربرد گیمیفیکیشن، استفاده از آن به عنوان یک استراتژی بازاریابی است. در واقع گیمیفیکیشن به عنوان رویکردی موثر برای برقراری معرفی محصول و ارتباط با مشتریان شناخته می شود. این نوع کاربرد بازی‌ سازی، به معنای ایجاد درگیری، سرگرم‌کنندگی و تاثیرگذاری بیش‌تر یک محصول یا خدمات است. خلق یک محصول یا خدمت کارآمد به تنهایی موفقیت کسب و کار شما را تضمین نمی‌کند. سوال اساسی‌تر این است که یک مشتری چرا باید از محصول یا خدمت شما استفاده کند؟ پاسخ این چرایی به عوامل مختلفی بازمی‌گردد. گیمیفیکیشن به عنوان راهکاری موثر در ارائه جذاب محصول، یکی از زمینه‌های شوق و انگیزه در مشتریان است.

بازی کردن و برنده شدن برای مشتریان احساس مثبت و خوشایندی ایجاد می‌کند. کسب و کارها از این احساس مثبت برای فروش بیش‌تر محصول یا خدمات خود بهره می‌برند. همچنین استفاده از گیمفیکیشن منجر به وفاداری مشتریان نسبت به برند می‌شود و درنتیجه شناخت بیش‌تر برند را به همراه دارد. چرا که مشتریان همیشه رضایمتندی خود را با دیگران در میان به اشتراک می‌گذارند.

بازی چیست و اصول آن کدام است؟

هر فعالیتی که شما به اختیار انجام میدید و بر اساس ایجاد لذت و خوشایندی است و در اون قواعدی عموما برای برد و باخت تعریف میشه، بازی محسوب میشه، مثل فوتبال، ساختن لگو، عروسک بازی یا گیم‌ های موبایلی و غیره.

تمام بازی های جهان دارای 4 اصل اساسی هستند:

1- تمام بازی ‌ها “قانون” دارند: همه ی انواع بازی ها دارای یک سری قوانین و محدودیت‌‌ ها هستند. هر کاری که در بازی خارج از قوانینی که براش تعریف شده انجام بشه، دیگه جزء اون بازی نخواهد بود. قوانین هستند که به یک بازی روح و معنا میدن.

2- هر بازی ‌ای به یک “هدف” ایجاد شده: همه ی بازی‌ ها در نهایت هدفی رو دنبال می ‌کنند که معمولا بردن بازی است. در واقع، دو راه کلی برای رسیدن به این هدف وجود داره:

. شرط مورد نیاز برای بردن بازی

. استراتژی مورد نیاز برای بردن بازی
برای مثال در فوتبال، شرط اصلی بردن بازی زدن گل‌ های بیشتر نسبت به حریفه. اما استراتژی فوتبال موضوعی کاملا متفاوته. برای بردن بازی، باید توپ رو در اختیار داشت. باید حمله کرد و موقعیت ایجاد کرد. باید با دفاع مناسب جلوی حمله های حریف رو گرفت. باید رفتار تیم مقابل رو تحلیل کرد و نسبت بهش واکنش مناسب نشون داد.

3- شانس و تنوع در تمام بازی‌ ها وجود داره: ویژگی یک بازی اینه که روند و نتیجه ی نهایی بازی هر بار با دفعه ی قبل متفاوته. هر چند بار هم که بازی کرده‌ باشید، باز هم از اول بازی نمیتونید مطمئن باشید که چه اتفاقاتی در روند بازی قراره بیفته و چه کسی برنده ی نهایی خواهد بود. در هر بازی مقداری قانون و مقداری هم شانس وجود داره، حتی در فکری ‌ترین و استراتژیک ‌ترین بازی ‌ها و اینه که به بازی‌ هیجان و جذابیت میده.

4- بازی بدون رقابت معنا نداره: در هر بازی رقابت وجود داره. برنده و بازنده داریم. حتی اگر بازی گروهی باشه و افرادی با هم برای رسیدن به هدفی تلاش کنند، باز هم دارند با یک چالش یا یک موقعیت دشوار دست و پنجه نرم می‌ کنند. رقابت نیاز به سیستمی داره که در اون بشه نتایج رو با هم مقایسه و برنده و بازنده رو تعیین کرد.

چند مثال از استفاده از گیمیفیکیشن در بازرایابی و کسب و کار:

» اپلیکیشن +Nike «

شرکت نایکی در اپلیکیشن خود با هدف گرفتن انگیزه بهبود سلامتی که اکثر افراد به نوعی درگیر آن هستند، مشتریان خود را به استفاده از خدمات و به اشتراک گذاشتن نتایج خود تشویق می کند در این اپلیکیشن ورزشی کاربر می تواند میزان فعالیت های ورزشی خود مثلا مسافتی که دویده ، تعداد قدم ها، میزان کالری سوزانده شده را با سایر افراد به اشتراک بگذارد و حتی با آنها کل کل و رقابت کند.

» نا کجا آباد اسنپ «

حتما اسم کمپین ناکجا آباد اسنپ به گوشتان خورده است. در این کمپین که به صورت قرعه کشی برگزار می شود کاربر انتخاب شده بدون آنکه بداند به کجا می رود با هلی کوپتر به مقصد ناشناخته ای برده می شود و اتفاقات پیش بینی نشده ای را تجربه می کند.

» سیستم های همکاری در فروش یا همان marketing affiliate «

یک مثال گیمیفیکیشن دیگر در بازاریابی سیستم های همکاری در فروش یا همان marketing affiliate هستند که در آنها مشتریان با کلیک بر روی لینک محصول یا خدماتی که شما در وب سایت یا شبکه های اجتماعی خود به اشتراک گذاشته اید و خرید آن محصولات باعث می شوند که پورسانتی به شما تعلق بگیرد. در حال حاضر دیجی کالا از این سیستم استفاده می کند.

گیمیفیکیشن در اینستاگرام:

شبکه‌های اجتماعی به طور کل و اینستاگرام به طور خاص بهترین بستر برای استفاده از قواعد گیم و بازی در جهت موفقیت کسب‌وکار به شمار می‌رود. به طور کل در چند وقت اخیر کاربرد گیمیفیکیشن در اینستاگرام بسیار مورد توجه مدیران بازاریابی دیجیتال قرار گرفته است. بارها این سوال برای کاربران پیش آمده که چرا صفحات برخی از افراد با وجود آنکه تفاوت زیادی به لحاظ محتوایی با پیج آنها ندارد، اما تعداد فالوورهای بیشتری دارند.

قرار گرفتن پست‌ها در اکسپلورر اینستاگرام یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های کاربران این شبکه اجتماعی است و تاثیر زیادی در جذب فالوور دارند. چرا که قرار گرفتن پست‌ها در این بخش باعث دیده شدن بیشتر پیج و افزایش تعداد فالوورها خواهد شد. در این میان موضوعی که تاثیر بسیار زیادی در وایرال شدن پست و قرار گرفتن در بخش اکسپلورر اینستاگرام دارد، بحث میزان مشارکت و درگیر شدن مخاطبان است.

به گونه‌ای که هر کدام از صفحات که فالوورهای آن به صورت مختلف مانند کامنت‌گذاری در زیر پست‌ها مشارکت می‌کنند، امکان وایرال شدن‌شان بسیار زیاد می‌شود. در اینجاست که کاربرد گیمیفیکیشن در اینستاگرام می‌تواند نقش بسیار زیادی در ایجاد تعامل با کاربران داشته باشد که در نهایت منجر به تقویت پیج و صفحه مورد نظر خواهد شد.